ኣይሾ ስፒድ (IShowSpeed) ኣብ ኢትዮጵያ፦ ባህላዊ ውህደት፣ ታሪኽን እቲ ናይ 48.5 ሚልዮን ደረጅኡን

ኣዲስ ኣበባ፣ ኢትዮጵያ – ቀርኒ ኣፍሪቃ ብ13 ጥሪ 2026 ዳረን “ኣይሾ ስፒድ” ዋትኪንስ ጁንየር ናብ ኢትዮጵያ ምስ ኣተወ ማእከል ዓለማዊ ዲጂታላዊ መዘናግዒ ኮይና ውዒላ። እቲ ወዲ 21 ዓመት ህቡብ ስትሪመር (Streamer)፡ ነቲ ክብረ-ወሰን ዝሰበረ “ስፒድ ኣፍሪቃ ይበጽሕ” (Speed Does Africa) ዝብል ዑደቱ ብምቕጻል፡ ን4 ሰዓታትን 52 ደቒቕን ዝጸንሐ ናይ ማራቶን ፈነወ ኣካይዱ። እዚ ፈነወ እዚ ነቲ ንዕኡ ዝፍለጥሉ ዝላዓለ ናይ ጫውጫውታ ሃዋህው ምስቲ ዓሚቝን ኣኽብሮት ዝመልኦን ብባዶ እግሪ ዝተገብረ ናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ ዝተሓወሰ ነይሩ።

ክሳብ መወዳእታ እቲ መዓልቲ፡ ስፒድ ነቲ “ጥረ ስጋ ናይ ምብላዕ ብድሆ” ጥራይ ዘይኮነስ ዝተዓወተሉ፡ ብወግዒ 48.5 ሚልዮን ሰዓብቲ (Subscribers) ብምርካብ ኣብ ኢትዮጵያ ዝገበሮ ምብጻሕ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ዓወታት እቲ ዑደት ኮይኑ ተመዝጊቡ ኣሎ።

ኣብ መርካቶ ዝተገብረሉ ናይ ጀግና ኣቀባብላ

ናይ ስፒድ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምእታው ካብ ባህላዊ ትርኢት ንላዕሊ እዩ ነይሩ። ኣብ መርካቶ፡ ሓደ ካብቶም ዝዓበዩ ክፉት ዕዳጋታት ኣፍሪቃ፡ እቲ ስትሪመር ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ደገፍቲ ተኸቢቡ ነይሩ። ብዘይካ እቲ ዓቢ ብዝሒ ሰብ፡ ስፒድ ምስቲ ናይቲ ከባቢ ናብራ ንምውህሃድ እዞም ዝስዕቡ ስጉምትታት ወሲዱ፦

• ናይ ጎደና ቋንቋ፦ ንነጋዶ ባህ ንምባል “ሰላም”ን “ደሓን”ን ዝብሉ ናይ ኣምሓርኛ ሰላምታታት ብቕልጡፍ ተማሂሩ።
• ናይ ጉልበት ስራሕ ብድሆ፦ ኣብቲ ብርቱዕ ተቀባልነት ዝረኸበ ግዜ፡ ከምቶም ናይቲ ከባቢ ሸከምቲ ንምምሳል ከቢድ ጽዕነት ኣብ ርእሱ ክስከም ፈቲኑ። እዚ ጻዕሩ ድማ ናብራ መርካቶ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ ዘርኢ ነይሩ።
• ናይ ቡን ስነስርዓት፦ ስፒድ ነቲ ኢትዮጵያ መበቆል ቡን ምዃና ብምግንዛብ፡ ባህላዊ ቡን ሰትዩ። እቲ ካብ ቡን ዝረኸቦ ሓይሊ ድማ ነቲ ብድሕሪኡ ዝመጸ ኣካላዊ ንጥፈታት ዓቢ ደገፍ ኮይንዎ።

ንታሪኽ ብባዶ እግሪ ምኻድ፦ መዘከርታ ዓድዋ

ካብቲ ንቡር ምንቅስቓሱ ወጻኢ፡ እቲ ፈነወ ኣብቲ ናይ ዓድዋ ዓወት መዘከርታ ኣዝዩ ኣኽብሮት ዝመልኦ መልክዕ ሒዙ። ኣብኡ ስፒድ ብዛዕባ እቲ ብ1896 ዝተኻየደ ውግእ ዓድዋ፡ ኢትዮጵያ ንሓይልታት ጥልያን ስዒራ ብመግዛእቲ ከይተታሕዘት ዝጸንሐት እንኮ ሃገር ኣፍሪቃ ምዃና ተማሂሩ።

ብዛዕባ ታሪኽ እቶም ብዘይ ጫማ ናብ ውግእ ዝኣተዉ ኢትዮጵያውያን ወተሃደራት ብምስምዑ፡ ኣብ መላእ ማሕበራዊ መራኸቢታት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝተዘርገሐ ስጉምቲ ወሲዱ፦ ንመዘከርታ እቶም ጀጋኑ ጫማኡ ኣውጺኡ ብባዶ እግሪ ኣብቲ መዘከርታ ተንቀሳቒሱ።

“ንሳቶም ንናጽነቶም ኢሎም እንተገይሮምዎ፡ ኣነ ድማ ነዚ ፈነወ ክብል ክገብሮ እኽእል እየ” ክብል ስፒድ ነቶም ልዕሊ 270,000 ብቐጥታ ዝከታተልዎ ዝነበሩ ተዓዘብቲ ገሊጹ።

እቲ “ባዓል ብዙሕ መልክዕ” (Multiverse) ን ቤተ-መዘክር ሳይንስን

እቲ ናይ ኢትዮጵያ ፈነወ፡ ስፒድ ምስቲ “ኢትዮጵያዊ መሳይ ስፒድ” (Ethiopian Doppelgänger) ምስ ተራኸበ ዝለዓለ ደረጃ መዘናግዒ በጺሑ። እዚ “ስፒድ መልቲቨርስ” ዝተሰምየ ክፋል እዞም ዝስዕቡ ዘጠቓለለ ነይሩ፦

• ናይ ስፓይደር ማን (Spider-Man) ምስሊ፦ ስፒድ ምስቲ ንዕኡ ዝመስል ሰብ ኣብ ማእከል ጽቕጥቅጥ ጎደና ነቲ ፍሉጥ ናይ ኣጻብዕ ምስሊ ደጊሞምዎ።
• ናይ ቅድድም ውድድር፦ መን እዩ እቲ ናይ ሓቂ “ስፒድ” ንምፍላጥ ኣብ ናይ 100 ሜተር ቅድድም ተወዳዲሮም። እቲ ናይ ከባቢ ስፒድ ድማ ንዓርሱ ጽቡቕ ገይሩ ኣርእዩ።
• ምህዞ ኣብ ቤተ-መዘክር፦ ስፒድ ናብ ቤተ-መዘክር ሳይንስን ስነ-ጥበብን ኢትዮጵያ ብምብጻሕ ምስ ሓደ ናይ “ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ” (AI) ሮቦት ተዘራሪቡ። ከምኡ’ውን ነፈርቲ ዝዝወረሉ መሳርሒ (Flight Simulator) ክጥቀም ፈቲኑ።

ኣካላዊ ጽልዋ፦ ብራኸ ቦታን እቲ ናይ “ክትፎ” ኣጋጣሚን

እቲ ናይ ኣዲስ ኣበባ ዝለዓለ ብራኸ (ልዕሊ ባሕሪ 2,400 ሜተር) ንስፒድ ቀሊል ብድሆ ኣይነበረን። ኣብ ገለ እዋናት ስፒድ ናይ ርእሲ ምስላሕ ተሰሚዕዎ ክዕርፍ ተራእዩ፤ “ብዝሑል ምንቅስቓስ” (slow motion) ዝኸይድ ዘሎ ኮይኑ ከም ዝተሰምዖ ድማ ገሊጹ።

እንተኾነ ግን፡ እቲ ዝዓበየ ኣካላዊ ብድሆ ካብቲ “ክትፎ” (ጥረ ስጋ) ናይ ምብላዕ ፈተና እዩ መጺኡ። ባህሊ ተኸቲሉ ስፒድ ኣብ ሓደ ቤት መግቢ ክትፎ በሊዑ። መጀመርታ ጣዕሙ እኳ እንተነኣዶ፡ ድሒሩ ግን እቲ ጥረ ስጋ ኣብ ከብዱ ጸገም ብምፍጣሩ፡ ኣብ ማእከል ፈነወ ሽቓቕ ክደሊ ተገዲዱ።

ብኣሃዛት፦ ክብረ-ወሰን ዝሰበረ ዓወት

እቲ ናይ ኢትዮጵያ ፈነወ ንቻነል ኣይሾ ስፒድ ዓቢ ዓወት እዩ ነይሩ። ካብቲ ኣብ ኬንያን ሩዋንዳን ዝነበሮ ንጥፈታት ዝላዓለ ኣሃዛት ኣመዝጊቡ ኣሎ፦

እቲ ፈነወ ኣብ ልዕሊ ህንጻ ላዮን ብምድያብ፡ ስፒድ ኣብ ልዕሊ እቲ ዘንጸባርቕ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ምሸት መብራህቲ “ባክፍሊፕ” (Backflip) ብምግባር ተዛዚሙ። ንኢትዮጵያ ድማ ሓንቲ ካብተን “ዝለዓለ ጸዓት ዘለወን” ቦታታት ዓለም ምዃና ብምግላጽ፡ ንሚልዮናት ኢትዮጵያውያን ደገፍቱ ኣመስጊኑ።

መደምደምታ

ምብጻሕ ኣይሾ ስፒድ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ተራ ናይ ኢንተርነት ጫውጫውታ ንላዕሊ እዩ ነይሩ፤ ኣብ መንጎ ዓለማዊ ናይ “ጄን-ዜድ” (Gen-Z) ባህልን ውርሻ ኢትዮጵያን ድልድል ኮይኑ ኣገልጊሉ እዩ። ንዓወት ዓድዋ ብምኽባርን ባህሊ እታ ሃገር ብምቕባልን፡ ስፒድ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘይጥፋእ ኣሰር ኣንቢሩ ኣሎ።